Ayiti sou bò gwo yon nouvo kriz: lit pou pouvwa ak tansyon ak Washington

Pòtoprens, Ayiti, 22 janvye 2026 - Tinouvel.com

Ayiti sou bò gwo yon nouvo kriz: lit pou pouvwa ak tansyon ak Washington

Tranzisyon politik Ayiti a ap fè eksperyans yon boulvèsman san parèy. Senk manm Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon (CPT) te siyen yon rezolisyon nan aswè 21 janvye 2026 la, ki vize revoke Premye Minis Alix Didier Fils-Aimé. Inisyativ sa a deklanche yon lit pouvwa kit anndan peyi a kit entènasyonalman, ak   dat enpòtan 7 fevriye a ki pral rive.

Yon majorite frajil nan CPT 

Fritz Alphonse Jean, Leslie Voltaire, Louis Gérald Gilles, Edgard Leblanc Fils, ak Smith Augustin kounye a fòme yon kowalisyon detèmine pou chanje gouvènman an. “Kat lòt kòlèg ak mwen te siyen an favè revokasyon Premye Minis la,” Smith Augustin te konfime bay Le Nouvelliste jedi 22 janvye.

Se sèlman Emmanuel Vertilaire,  reprezantan Pitit Dessalines, ki te refize rantre nan inisyativ sa a. Absans li nan siyati rezolisyon an te motive pa laperèz pou reprezay ameriken yo, dapre yon sous.

De vizyon opoze sou tranzisyon an

Pou kèk obsèvatè, revokasyon sa a gen pou objektif fasilite dyalòg politik anvan dat limit 7 fevriye a. Men, dapre analis Samuel Madistin, reyalite a pi pwozaik: de gwoup rival sa yo ap goumen pou kontwòl eksklizif leta Ayisyen an.

Yon bò, senk siyatè yo reprezante yon majorite nan klas politik la k ap chèche pwolonje pouvwa li. Yon lòt bò, kowòdonatè CPT a, Laurent Saint-Cyr, ak Premye Minis Fils-Aimé, swadizan ap travay pou remèt pouvwa  nan yon eleksyon pwograme  bay yon manm enfliyan nan sektè prive a.

Laurent Saint-Cyr di non ak revokasyon kòlèg li nan sektè prive a

Nan yon lèt date 21 janvye, prezidan CPT a mande kòlèg li yo pou yo fè atansyon,pou yo pa vanse tèt bese nan pwojè  epi pran responsablite kolektif yo. Li kwè konsiltasyon ki ap dewoule yo "manke enklizyon ak reprezantativite ki nesesè pou jistifye gwo desizyon ki pral chanje avni peyi a ". Li opoze fèmman ak  rezolisyon ki vize destabilize gouvènman an anvan 7 fevriye a.

Saint-Cyr avèti sou risk enstabilite enstitisyonèl ak mank konfyans devan je kominote entènasyonal la . Li mete aksan sou pwogrè ki fèt nan lit kont gang ame gras a sipò entènasyonal la epi li plede pou kontinwite leta a.

Refi li pou l siyen epi soumèt rezolisyon an nan jounal ofisyèl la, Le Moniteur, bloke piblikasyon li kounye a e mete pwojè 5 konseye yo nan yon enpas. Anplis, direktè près nasyonal yo, Ronald Saint Jean, entrouvab , dapre jounalis Assade Volcy.

Washington leve vwa li

Ameriken yo, ki gen yon enfliyans konsiderab nan politik ayisyèn nan, pa vle okenn chanjman gouvènman an Ayiti pou le monan. Y ap itilize enfliyans politik ak diplomatik yo pou kraze alyans  nan CPT a. 

Anbasad Etazini an Ayiti te pibliye yon deklarasyon san ekivòk Mèkredi apremidi. Anbasad Ameriken an an Ayiti kalifye inisyativ sa a tankou tantativ pou destabilize peyi a li konsidere l tankou yon menas. Dapre diplomasi amerikèn nan, objektif Etazini se etabli yon  minimòm sekirite ak estabilite an Ayiti. Anbasad fè konnen tantativ "yon CPT ki pa menn eli ap fè pou chanje  gouvènman an nan fen manda li a ta yon manèv destabilizasyon, jije nil e san valè.Dapre anbasad la, manèv sa yo ta sèlman  la pou destabilize peyi a epi ranfòse gwoup ame yo.

Apre piblikasyon nòt Anbasad Etazini an Ayiti, se te tou pa Sou-Sekretè Deta Etazini an, Christopher Landau pou ranfòse direktiv anbasad la, li te dekri senk siyatè yo kòm moun ki bay pwoblèm, ki favorize gang, ki aji kont enterè Etazini, rejyon an ak pèp Ayisyen an, epi menase yo  l ap aji an konsekans. Èske Washington pral itilize pouvwa militè li pou sove ak pwoteje Alix Didier Fils-Aimé?

Pozisyon sa a vini apre enfòmasyon ki fè konnen Konsèy Prezidansyèl Tranzisyon la (CPT) ap chèche revoke Premye Minis Alix Didier Fils-Aimé, ki te vin tounen yon chèf gouvènman toupisan depi desanm pase a, apre kominote entènasyonal la te kontrekare yon plan CPT pou ranvèse li.

Yon Vag Nasyonalis Anba Presyon

Paradoksalman, entèvansyon ameriken an ta sanble te reveye kèk konseye. Sous yo rapòte yon "vag nasyonalis" toudenkou  an repons a enjerans Tonton Sam, menm si menm konseye sa yo ta bliye yo te  chwazi gras ak  sipò Washington.

Nou aprann gwoup senk konseye ap kontinye fe rezistans tankou fim franse 1983 "Papy fait de la résistance" e kounye a menase pou retire Laurent Saint-Cyr nan fonksyon si li pèsiste nan opozisyon li. Y ap mande pou yo transmèt dokiman an imedyatman bay Moniteur la pou piblikasyon, sa ki mete kowòdonatè a nan yon chwa enposib: sede oswa defye majorite Konsèy la.

Avni Ensèten Tranzisyon an

Pandan 7 fevriye a ap apwoche, Ayiti twouve l ankò nan yon kafou. Ant lit pouvwa entèn yo, presyon entènasyonal yo, ak ijans sekirite a, tranzisyon politik la sanble pi frajil pase tout tan. Anbasad Kanada a menase pou l pran aksyon kont konseye prezidansyèl ki dèyè plan sa a pou revoke Premye Minis Fils-Aimé a. “Kanada rete pare pou l pran aksyon kont nenpòt ki  aktè ki ap pran aksyon pou konpwomèt lapè, sekirite ak estabilite Ayiti.”

E kominote entenasyonal kontinye   ap defile nan primati pou apiye  Premye Minis Alix Didier Fils- Aimé ,dapre yon pos Inyon Ewopeyen an  sou facebook:

"Ekip Ewòp la (Almay, Espay, Lafrans, Inyon Ewopeyen an) te rankontre ak Premye Minis Alix Didier Fils-Aimé jodi a pou yon echanj pwodiktif ak konstriktif sou pwogrè anrapò ak sekirite an Ayiti, koperasyon aktyèl nou an, ak pèspektiv pou lavni. @GermanAmbDR @AntoineMichon1 @EmbEspHaiti"

Kesyon ki ap poze : kiyès ki pral genyen nan batay sa a pou kontwòl leta Ayisyen an?

Ronald Leon
tinouvel.com@gmail.com
@ti_nouvel
www.haitianmediaunited.com
Sous Radio Télé Métronome  Le Nouvelliste ,RFM,Gazette ,Team RUDY